handleiding permacultuurPermacultuur bouwen

Inhoudsopgave:

Complete handleiding.
Woning
Domes
Visvijver
Visvijver
Ondergrondse kassen
Groene daken

Woning

In permacultuur zijn er veel woningen ontworpen met afval, modder, rondhout, half ondergronds. Alle hebben gemeen dat het vaak simpele technieken zijn met goedkope materialen. Het vereist een kleine investering om te bouwen. Het grote nadeel is dat veel ontwerpen heel veel handmatige arbeid vereisen. Een ander nadeel is dat er beperkte kennis is bij aannemers die niet gewend zijn op deze manier te bouwen. Ik gebruik de Engelse termen aangezien deze bekender zijn en je direct meer informatie kan vinden met de juiste Engelse term.

Ecologisch bouwen

Ecologisch bouwen is bouwen op een manier die meer in relatie is met de natuur. Dure materialen die geproduceerd zijn met een hoge carbon footprint worden vervangen door natuurlijkere materialen zoals (rond)hout, grond, klei en afvalproducten. Het voordeel is  dat het milieuvriendelijker, minder technisch, natuurlijker is en een flinke besparing geeft op materiaalkosten. Deze gebouwen zijn vaak gericht op de zon en het ontwerp is eenvoudig aan te passen aan persoonlijke wensen. Enkele voorbeelden zijn earthship, cob house, roundwood house, strawbale house, etc. Ze hebben gemeen dat ze in bepaalde klimaten passief verwarmd en gekoeld worden. Veel van deze huizen zijn in het noorden van Europa toch te koud. Er is extra isolatie, solarboilers, warmtepomp of een rocketstove nodig. De ontwerpen zijn vaak al eeuwenoud en gemoderniseerd naar moderne levensstandaarden. Elk ontwerp heeft zijn voor- en nadelen en soms zijn ze zelfs compleet ongeschikt voor ons klimaat!

Earthship

Earthship is de bekendere Engelse term voor aardehuis. Het is een vrijstaand huis dat gemaakt  is in U-vormige muren van oude autobanden die vol gestampt zijn met aarde. De raamkant is gericht op het zuiden zodat gedurende de dag de zeer dikke muren opgewarmd worden. Gedurende de nacht koelt het door de grote hoeveelheid steen en isolatie zeer langzaam af. De bouw ervan is eenvoudig en goedkoop. Er is maar 1 vloer en raamkant, dus weinig technische kennis is nodig.

In de praktijk in Nederland zijn deze huizen alleen geschikt boven zeeniveau. Het huis moet ruim boven het grondwater staan, wat veel locaties ongeschikt maakt .In Zwolle en in Olst staan Earthships zodat je die van dichtbij kunt bekijken! Een van de grootste experts op dit gebied is Michael Reynolds bekend van de documentaire Garbage Warrior en zijn boek How to Build a Global Model Earthship

Meer lezen kun je op:

Stadstuinieren
Stadstuinieren
Score 4.5 out of 5 stars.
€19,99
Click to view this product at bol.com

Cobhouse

cob huisCobhuizen, soms adobe genoemd, worden gebouwd van klei, ondergrond, gedroogd plantmateriaal en kalk. Het materiaal heeft grote voordelen het is zeer onbrandbaar, aardbeving bestendig, goedkoop en heel goed aan te passen aan persoonlijke eisen. Het gebouw kan in allerlei vormen worden gebouwd met zeer dikke muren om de temperatuur vast te houden.  De muren mogen niet te vaak nat regenen. Een grote luifel en waterafstotend pleisterwerk zijn nodig in een nat klimaat. Er is gelukkig weinig technische kennis nodig, als men het gebouw beperkt tot een enkele verdieping.

In de praktijk in de Benelux zijn deze huizen redelijk geschikt. Ondanks dat cob muren erg dik zijn hebben ze in de noordelijke landen isolatie nodig en bescherming tegen de regen. De thermische massa werkt beter met  een isolatielaag  en is het verstandig de ramen zoveel mogelijk op de zuidkant te plaatsen. Een ander nadeel is dat ze veel arbeid vereisen, wat in Nederland duur kan uitvallen. Zelfbouw is waarschijnlijk de enige optie. Een van de grootste experts op dit gebied is Kevin McCabe die met succes meerdere cob huizen heeft gebouwd in het regenachtige Engeland. Een van de beste boeken over cob is The Hand-Sculpted House.

Earthbag domes

earthbag domeEarthbag domes zijn huizen gemaakt van plastic zandzakken, zo gestapeld in een koepel dat ze zeer stabiel en stevig zijn. Deze zandzakken worden gevuld met een vochtige mix van zand, klei en stenen die opgedroogd een zeer stabiele vorm aannemen. Het ontwerp heeft grote voordelen zoals goedkoop, simpel, snel en veel thermische massa. Helaas is het totaal niet geschikt voor een kouder klimaat. Naast dat de zon het huis niet voldoende kan opwarmen om de thermische massa te gebruiken heeft het ook veel isolatie nodig.  Twee manieren om dit ontwerp toch succesvol te maken is om de earthbag koepel in te graven zodat je een zeer hoge isolatie krijgt of een tweede laag zakken gevuld met isolatie om de koepel aan te brengen.

Een leuke video hierover is Tiny Designs- Earth Bag Dome  

Meer lezen kan op:

Ik heb er nog geen goede site of boeken over kunnen vinden.

Roundwood house

whityfield cottageRondhout gebouwen zijn gebouwen van onbewerkte stammen, waarbij een houten frame word gebouwd. De palen staan boven de grond op een kuub aangestampt puin, wat rot voorkomt. Het skelet krijgt vervolgens een dak van stenen of houten dakpannen of riet. Nu het huis droog staat word de muren gevuld met strobalen en pleister. Het huis heeft vaak een kleinere zolderruimte waarin geslapen kan worden, dit is omdat vaak gaat om een houten A-frame. Als het huis af is worden er  binnenmuren gemaakt van gevlochten wilg. De bouw met rondhout heeft velen voordelen het is goedkoper, sterker, trekt niet krom, is ecologisch, lokaal geoogst en heeft geen duur machinepark nodig. Het huis kraakt wel enkele jaren tot de verse stammen volledig zijn gedroogd, dit drogingsproces maakt de verbindingen tussen de stammen sterker.

In de Benelux zijn deze huizen alleen geschikt in de beboste gebieden. Het huis kan zeer goed geïsoleerd worden en compleet opgaan in zijn omgeving. Het nadeel is dat het geschoolde arbeid kost om de stammen passend te maken. Geschoolde arbeid is zeer duur in de Benelux. Een van de grootste experts op dit gebied is Ben Law die velen huizen op deze manier heeft gebouwd. Een aflevering hierover is te vinden op Ben Law bouwt zijn eigen eco-home. Zijn beste boek is Roundwood Timber Framing Building Naturally Using Local Resources.

Log cabin

ecologisch bouwen

Een blokhut gebruikt hetzelfde hout als een rondhout gebouw alleen hier word geen A-frame gebruikt en is er geen gebruik van stro of pleister. Het ontwerp komt oorspronkelijk uit de Scandinavische en Midden-Europese berggebieden en de koudere gebieden in Oost-Europa. De originele blokhut voldoet bij lange na niet aan de isolatie eisen in Europa, tegenwoordig worden deze zwaar geïsoleerd en is het ontwerp aangepast. Afhankelijk van de blokhut word de isolatie aan de buitenkant aangebracht of aan de binnenkant en daarna afgewerkt met naaldhout planken. Dit heeft als resultaat dat de binnenkant niet meer dezelfde stam is als de buitenkant en het zijn originele karakter deels verliest. Het dak is ook geïsoleerd en soms word er een grondlaag opgeplaatst. Er is een zeer groot kwaliteitsverschil met zogenaamde ”blokhut kits” met voorbewerkte stammen of balken. Deze kits gebruiken voornamelijk hout dat  stukken dunner is en van lagere kwaliteit. Deze kits zijn stukken duurder maar veel sneller op te bouwen in verhouding tot zelfbouw waarin men de boom zelf kapt.

In de praktijk in de Benelux gebruiken we blokhutten bijna uitsluitend als zomerhuis of tuinhuis. Veel hiervan zijn slecht geïsoleerd. Het klimaat in Nederland is ook erg nat wat de levensduur verlaagd. Deze hutten werken het best in landen waar het voornamelijk vriest of droog is. Een mooie video over een traditionele Finse blokhut is hier.

 

Strawbale house

strobaal huisEen strobalenhuis is een huis geïsoleerd met compact gestapelde strobalen die een dragende of niet dragende muur vormen. Bij een niet dragende strobalenmuur word vaak een houten frame gebruikt. Het heeft vele voordelen: het is goedkoop, brandveilig en ecologisch. De balen worden daarna gepleisterd met bijvoorbeeld leem. Dit type huis is voor een leek vaak zorgwekkend. Angst voor ongedierte, brandveiligheid en rot komen snel op, toch scoort het ontwerp juist zeer goed op deze punten. Compacte droge strobalen branden zeer slecht door gebrek aan zuurstof en rotten niet. Het stro zelf bevat geen voedsel voor knaagdieren maar alleen cellulose.

In de praktijk in de Benelux werken strobalenhuizen erg goed, de isolatie is zeer hoog. Het is goedkoop en er is al ervaring op dit gebied. Om een kijkje te nemen is er in Nijmegen een woongemeenschap gebouwd van strobalen. Een ander project is in Veghel geweest te vinden op Strobouw.nl

Bouwen met stro
Bouwen met stro
nederlandse huizen van ecologisch materiaal
Score 4.8 out of 5 stars.
€24,95
Click to view this product at bol.com

Yurtyurt

Een yurt is een traditionele tent uit Centraal-Azië, gemaakt van leren huiden, vilt of andere stof. Het ontwerp is zeer geschikt voor de droge koude steppe.  De tent heeft als voordeel dat deze vervoerbaar is, goedkoop, ecologisch en veel overheden het niet zien als een bouwwerk. Dit laatste is de grootste reden waarom dit type tenten veel gebruikt worden in permacultuur projecten in Zuid Europa. De yurt heeft rondom een houten frame van dunne laten die kruislings verbonden zijn. Hierop ligt een viltlaag waarover een laatste doek gaat om het waterdicht te maken. In het midden staat soms een steunpaal voor de tent. De moderne yurt voor permacultuur is deels gemaakt met modernere materialen en de isolatie is ruim verbetert. Alsnog is dit ontwerp zeer koud.

In de praktijk in de Benelux is deze tentvorm niet erg geschikt voor het natte en winderige klimaat. Er zijn met hulpmiddelen wel mensen die in koudere streken wonen met deze tent maar dit kost dan veel brandhout om het warm te houden. Meer lezen kan op:

 

Wofati

underground-log-house-outside

(ontwikkeld door Paul Wheaton en Mike Oehler)

Een combinatie van een rondhouten frame, strobalen en een afdekking met een waterdichte laag en veel (begroeide) grond. Geschikt om in de helling van een heuvel te bouwen (of het huis vormt zelf een kunstmatige heuvel), vooral in een omgeving met veel bos (voor het nodige hout). Heel goed geïsoleerd met de laag grond, die droog blijft door een waterdichte laag (landbouwplastic of hergebruikt materiaal), waarover nog meer grond. Er is een gevel met ramen en ingang, verder meestal van strobalen in een houten frame. Aan de andere zijde steekt een soort dakkapel uit de heling. Binnen zijn er half verspringende verdiepingen. Tussenwanden, raamkozijnen, e.d. zijn van hergebruikt bouwmateriaal.

Meer hier: http://www.richsoil.com/wofati.jsp

Hobbit house

Een hobbithouse is net zoals een earthship deels onder de grond. De hoofdreden hiervoor is de goede isolatie tegen het weer en geluidsoverlast. Een hobbithouse kenmerkt zich door het gebruik van veel natuurlijk hout, een dik groen dak en het gebruik van ronde deuren of ramen. Het is wat populairder geworden door de films van Lord of the rings. Meer lezen kun je op:

Cordwood

Cordwood house is vergelijkbaar met een log cabin maar vereist minder vakmanschap. Het verschil is, dat er geen lange balken (hele boomstammen) worden gestapeld, maar korte stukken hout dwars op de richting van de muur. De grote hoeveelheid hout die nodig is, maakt het ook niet geschikt voor veel landen. Met name in de noordelijke landen met grote hoeveelheden dennenbossen wordt deze stijl wel eens gebruikt.

Visvijver

Een visvijver is een perfecte manier om verse vis altijd bij de hand te hebben. Het liefst is de vijver beschermd tegen natuurlijke rovers zoals roofvissen en vogels. Het is in warme landen ook belangrijk de vijver diep te maken en met voldoende schaduw. Deze vijvers dienen als wateropvang en als viskweek. Als deze ondiep worden aangelegd komen ze droog te staan tijdens de hete zomers. In heuvelachtig gebied is het verstandig de vijver aan te leggen boven de plaatsen waar je irrigatie nodig hebt. Je kunt dan zonder pomp gebruiken maken van de zwaartekracht. In veel situaties is dit niet handig. Kies dan het laagste punt waar water eenvoudig te verzamelen is.

Ondergrondse kassen

Ondergrondse kassen zijn zeer geschikt om de groei periode te verlengen of om uitheemse gewassen beter te kunnen kweken. Er zijn vele benamingen ervoor zoals Walipini, pit greenhouse, underground greenhouse, earth-sheltered greenhouse,   Meer lezen kan op:

Goede websites hierover zijn Underground housing

Groene daken

Groene daken zijn mooi, isolerend en goed voor de natuur. Vrijwel alle daken in Nederland zijn sterk genoeg voor sedum, mos, kruiden begroeiing. Het is ook nog eens goedkoop en soms is er zelfs subsidie voor beschikbaar.

Meer lezen kan op:

Hulpmiddelen voor extra comfort & isolatie

Veel huizen zijn matig ontworpen en zijn niet in richting van de zon gebouwd. Hierdoor heeft het overgrote deel van de huizen in de Benelux veel extra verwarming nodig. Ondanks dat veel huizen geïsoleerd zijn is dit niet voldoende. Het ontwerp faalt op vele fronten en dit is te zien aan de gasrekening! Om bestaande huizen ecologisch te maken zijn er vele hulpmiddelen zoals:

  • Zonneboilers maken warm water met behulp van de zon. Dit is zelfs in ons klimaat zeer winstgevend. Het ontwerp met vacuümbuizen is het meest efficiënt en helpt de gasrekening te minimaliseren. Deze veilige investering is altijd winstgevend in ons klimaat.
  • Zonnepanelen zijn in de meeste gevallen alleen winstgevend als men niet veel terug levert aan het elektriciteitsnet. Grote besparingen die het winstgevend maken zijn  gezamenlijk inkopen van zonnepanelen of een restpartij kopen.
  • Rocketstove is in feite een geïsoleerde kachel met naverbranding van de gassen. Deze kachel is goedkoop te maken en velen malen efficiënter dan normale houtkachels of de open haard. Het zal een drastische besparing geven in houtverbruik en is zeker winstgevend.
  • Isolatie is vrijwel altijd een goede investering, zoek naar restpartijen in uw omgeving. Restpartijen kosten een fractie van de prijs en bij isolatieproducten is er vrijwel geen kwaliteitsverschil. Daarnaast is isolatie niet alleen een besparing op stookkosten maar verhoogt het ook het comfort.

Welk ontwerp spreekt jouw het meeste aan?

Save

Save